20 Haziran 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan 7584 sayılı Kanun ile Orman Kanunu’nda, orman kadastrosu ve 2/B alanları bakımından değişiklikler yapıldı. Düzenleme; orman kadastrosu sonucunda taşınmazı devlet ormanı olarak sınırlandırılan, tapusu mahkeme kararıyla iptal edilen veya taşınmazı Hazine adına tescil edilen kişileri ilgilendiriyor. Tapusu iptal edilip Hazine adına tescil edilen belirli taşınmazlar yönünden başvuru süresi 20 Haziran 2028 tarihinde sona eriyor.
Düzenleme Kimleri İlgilendiriyor?
Değişiklik, yürürlük tarihinden önce kesinleşmiş orman kadastrosuna göre kısmen veya tamamen devlet ormanı olarak sınırlandırılan bazı taşınmazlara ilişkindir. Taşınmazın mevcut tapu durumu, daha önce bir tapu iptal kararı verilip verilmediği ve kararın tapuda infaz edilip edilmediği, izlenecek yolu değiştirmektedir.
Düzenlemeden etkilenebilecek başlıca gruplar şunlardır:
- Taşınmazı halen gerçek veya tüzel kişi adına kayıtlı olmakla birlikte kesinleşmiş orman kadastrosuna göre devlet ormanı olarak sınırlandırılanlar,
- Tapusu mahkeme kararıyla iptal edilmiş ve karar kesinleşmiş olmasına rağmen karar henüz tapuda infaz edilmemiş olanlar,
- Tapusu iptal edilerek veya rızaen terk edilerek taşınmazı Hazine adına tescil edilen önceki malikler,
- Önceki maliklerin akdi veya kanuni halefleri,
- 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 2/B uygulamalarından etkilenen taşınmazlarla ilgisi bulunan kişiler.
Her taşınmaz düzenleme kapsamına girmemektedir. Kanun; bazı özel kanunlar kapsamındaki taşınmazlar, kültür ve turizm bölgelerinde veya Boğaziçi Kanunu kapsamında kalan bazı yerler, özel statülü orman alanları, yanan orman sahaları ve geometrisi ya da zemindeki yeri belli olmayan taşınmazlar gibi çeşitli istisnalar içermektedir. Bu nedenle yalnızca tapunun geçmişte orman gerekçesiyle iptal edilmiş olması, tek başına iade için yeterli değildir.
Tapu Halen Malik Adına Kayıtlıysa Ne Yapılabilir?
Taşınmaz Hazine adına kayıtlı değilse ve tapu veya imar mevzuatına göre oluşturularak halen gerçek ya da tüzel kişi adına tescilliyse, malik tarafından ilgili idareye başvuru yapılabilir. Kadastro tespiti hakkında devam eden bir dava varsa, başvuruyu davanın tarafı olan gerçek veya tüzel kişi yapabilir.
Başvurunun Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülmesi veya Genel Müdürlük tarafından resen yapılan incelemede mevcut tapu kaydının doğruluğunun tespit edilmesi halinde tapu kaydı bedel alınmadan geçerli kabul edilebilir. Tapu kütüğünde orman şerhi bulunuyorsa bu şerhin terkini gündeme gelebilir.
Kanunda bu gruptaki başvurular için ayrıca iki yıllık bir son tarih belirtilmemiştir. Bununla birlikte başvuru usulü, gerekli belgeler ve taşınmazın istisnalar kapsamında olup olmadığı somut kayıtlar üzerinden değerlendirilmelidir.
Tapu İptal Kararı Henüz İnfaz Edilmediyse
Mahkeme kararıyla tapunun iptaline karar verilmiş ve karar kesinleşmiş olmakla birlikte tapuda henüz infaz edilmemişse, taşınmaz için daha önce bedel ödenip ödenmediğine bakılacaktır.
- Taşınmaz bedeli için herhangi bir ödeme yapılmamışsa düzenleme kapsamında işlem yapılabilir.
- Ödeme yapılmışsa toplam ödemenin Hazine’ye geri ödenmesi gerekir.
- Hazine’ye geri ödenecek tutar, taşınmazın güncel rayiç bedelinden az olamaz.
Bu koşulların gerçekleşmesi halinde mevcut tapu kaydının geçerli kabul edilmesi gündeme gelebilir. Ödeme ve rayiç bedel koşulları nedeniyle önceki mahkeme dosyasının, ödeme belgelerinin ve taşınmaz değerine ilişkin kayıtların birlikte incelenmesi önem taşır.
Hazine Adına Tescil Edilen Taşınmazlarda Son Tarih 20 Haziran 2028
Tapu iptal kararı tapuda infaz edilmiş veya taşınmaz rızaen terk edilerek Hazine adına tescil edilmişse, önceki maliklere ve onların akdi veya kanuni haleflerine iki yıllık bir başvuru imkânı tanınmıştır.
Düzenleme 20 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe girdiğinden başvurunun 20 Haziran 2028 tarihine kadar ilgili idareye yapılması gerekir. İade için:
- Önceki malik veya akdi ya da kanuni halefi tarafından süresi içinde başvuru yapılması,
- Taşınmaz için daha önce herhangi bir bedel ödenmemiş olması veya ödenmiş toplam tutarın Hazine’ye geri verilmesi,
- Geri ödenecek tutarın taşınmazın güncel rayiç bedelinden az olmaması,
- Taşınmazın kanunda belirtilen kapsam dışı alanlardan birinde bulunmaması
gerekmektedir.
Başvurunun süresinde yapılmaması veya ödeme şartının yerine getirilmemesi halinde taşınmazın Milli Emlak Genel Müdürlüğünce değerlendirilmesi gündeme gelebilir. Bu nedenle tapusu Hazine adına tescil edilmiş olanların, taşınmazın kapsamını ve başvuru koşullarını son güne bırakmadan incelemesi önemlidir.
İade Halinde Tazminat ve Ecrimisil İstenemeyecek
Kanun, iade işleminin gerçekleşmesi halinde idarelerden hiçbir şekilde tazminat ve ecrimisil talep edilemeyeceğini düzenlemektedir. Ecrimisil, genel olarak bir taşınmazın haksız veya izinsiz kullanılması nedeniyle istenen kullanım karşılığıdır.
Bu hüküm, taşınmazını geri alan kişinin geçmiş döneme ilişkin parasal talepleri bakımından sınırlayıcı sonuç doğurabilir. İade başvurusunun kabul edilmesinin devam eden tazminat veya ecrimisil taleplerine etkisi, somut dosyanın kapsamına göre ayrıca incelenmelidir.
Devam Eden Davalar ve Vekâlet Ücreti
Ek Madde 22 kapsamındaki işlemler sonuçlanıncaya kadar orman idaresi veya Hazine tarafından açılması gereken davaların açılmaması; devam eden davalarda ise bu işlemlerin bekletici mesele kabul edilmesi öngörülmektedir. Taşınmazın aynına ilişkin dava açma hakkı bakımından bazı hak düşürücü sürelerin de bu süreçte işlemeyeceği belirtilmiştir.
Tarafların vazgeçtiği tapu iptali ve tescil, orman şerhinin kaldırılması ve ilgili taşınmazların tapusunun iptali nedeniyle açılan tazminat davaları dahil olmak üzere bazı derdest davaların konusuz kalmasına karar verilebilecektir. Bu durumda yargılama giderleri taraflar üzerinde bırakılacak ve taraflar lehine vekâlet ücretine hükmedilmeyecektir.
Devam eden bir davada düzenlemenin ne şekilde uygulanacağı, davanın konusu ve bulunduğu aşama üzerinden değerlendirilmelidir. Davadan vazgeçme veya iade yolunu seçme kararı verilmeden önce bunun tapu, ödeme, tazminat, yargılama gideri ve vekâlet ücreti sonuçları birlikte ele alınmalıdır.
2/B Alanlarında Yeni İncelemeler
Değişikliğin diğer bölümü, 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 2/B uygulamalarına ilişkindir. 2/B, 31 Aralık 1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tamamen kaybetmiş alanlara ilişkin düzenleme alanıdır.
Yeni hükümle Orman Genel Müdürlüğünün bazı yerlerde yeniden inceleme yapabilmesine imkân tanınmıştır. Kanunda sayılan sebepler dışındaki gerekçelerle 2/B uygulaması mahkeme kararıyla iptal edilen yerler ile kadastro tutanakları bakımından kanundaki koşulları taşıyabilecek bazı alanlarda yeniden 2/B uygulaması yapılması gündeme gelebilir.
Bu çalışmalar ikinci kadastro sayılmayacaktır. Çalışma yapılan alanlarda devam eden dava bulunuyorsa durum Orman Genel Müdürlüğü tarafından mahkemeye bildirilecektir.
Başvuru İçin Hangi Belgeler İncelenmeli?
Bir taşınmazın düzenleme kapsamına girip girmediğinin belirlenmesinde öncelikle güncel tapu kaydı ve taşınmazın hukuki geçmişi incelenmelidir. Somut duruma göre şu bilgi ve belgeler önem taşıyabilir:
- Güncel ve geçmiş tapu kayıtları ile tapudaki şerhler,
- Orman kadastro tutanakları, haritaları ve kesinleşme bilgileri,
- Tapu iptal ve tescil davalarına ilişkin mahkeme kararları,
- Kararın kesinleşme ve tapuda infaz durumu,
- Taşınmaz için daha önce bedel ödenip ödenmediğini gösteren belgeler,
- Önceki malik ile başvurucu arasındaki akdi veya kanuni halefiyeti gösteren kayıtlar,
- Taşınmazın güncel rayiç bedeline ilişkin veriler,
- Taşınmazın kanundaki istisna alanlarından birinde bulunup bulunmadığını gösteren kayıtlar.
Başvuru süresinin, görevli merciin, geri ödeme tutarının ve gerekli belgelerin somut dosya üzerinden bir avukat tarafından değerlendirilmesi, olası usul hatalarının ve hak kaybı risklerinin belirlenmesine yardımcı olabilir.
Uyuşmazlık Halinde Görevli Mahkeme
Orman Kanunu’na eklenen Ek Madde 22’nin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıkların, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görüleceği belirtilmiştir. Başvurunun reddedilmesi veya iade koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda uyuşmazlık çıkması halinde, görev ve süre değerlendirmesi somut işlem üzerinden yapılmalıdır.
Uygulamaya ilişkin ayrıntılı usul ve esaslar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görüşü alınarak Orman Genel Müdürlüğü tarafından belirlenecektir.
Kısa Özet
- Orman kadastrosu nedeniyle halen kişi adına kayıtlı olan, tapusu iptal edilen veya Hazine adına tescil edilen taşınmazlar için farklı başvuru yolları düzenlenmiştir.
- Tapusu iptal edilip Hazine adına tescil edilen belirli taşınmazlarda önceki malik veya haleflerin başvuru süresi 20 Haziran 2028 tarihinde sona ermektedir.
- Daha önce ödeme yapılmışsa Hazine’ye geri verilecek tutar, taşınmazın güncel rayiç bedelinden az olamaz.
- İade gerçekleşirse idareden tazminat ve ecrimisil istenemeyecektir.
- Ek Madde 22 kapsamındaki uyuşmazlıklar taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görülecektir.
Kanunun tam metnine Resmî Gazete’den ulaşılabilir. Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşımaktadır; her taşınmazın tapu ve kadastro geçmişi ayrıca değerlendirilmelidir.